Waarom energiedrankjes niet goed zijn voor je kinderen én voor jou

Energiedranken (ED) zijn slecht voor je. En ze zijn nog slechter voor je kinderen. Steeds meer mensen weten dit. Toch neemt het energiedrankgebruik onder jongeren toe. Onze jeugdarts Inge Moorman deed onderzoek naar het gebruik van energiedranken onder jongeren en hoe dat verminderd kan worden. Je leest hier een interview met haar waarin ze vragen van ouders beantwoordt:

Om maar met de deur in huis te vallen: waarom zijn ED eigenlijk slecht?
Het drinken van energiedranken heeft veel bijwerkingen, zoals hartkloppingen, problemen met nieren en lever, gaatjes in tanden, overgewicht, slaapproblemen, druk gedrag, moeite met concentreren en psychische problemen. Daarnaast hebben ED een verslavend effect. In eerste instantie werken ze oppeppend. Vervolgens veroorzaken ze een dip, waardoor je er vaak weer één neemt. Hoe jonger je bent, hoe slechter het drinken van ED voor je is. Omdat het lichaam van jongeren nog in ontwikkeling is, is de kans op schadelijke effecten groter dan bij volwassenen.

Heb je daar concrete voorbeelden van?
Het Voedingscentrum heeft in 2012 een onderzoek onder jongeren gedaan waaruit bleek dat twee derde van de jongeren klachten aangaven zoals druk en hyperactief zijn, moeilijker inslapen en vervolgens instorten.

Tijdens mijn onderzoek onder jongeren heb ik van derdeklassers veel verhalen gehoord die zij zelf hadden meegemaakt of gezien, zoals een vriendje dat neerviel tijdens een voetbalwedstrijd. Leerkrachten vertelden me over het drukke gedrag dat ze zagen bij kinderen, zij kennen kinderen die als lunch alleen een paar ED drinken.

Ook in de media zijn er de afgelopen jaren veel voorbeelden geweest van het effect van energiedranken: een meisje van 15 jaar kreeg geelzucht omdat ze 5 ED per dag dronk. Een meisje van 19 jaar kreeg hartaanvallen nadat ze ED combineerde met alcohol.

RKeus_20160628_12647

Wat zijn ED nou eigenlijk?
Energiedranken zijn dranken zoals Red Bull, Bullit, Monster en Burn. Ze bevatten veel cafeïne en zouden daarom goed werken als oppepper. De dranken hebben een stoer imago, zijn zoet, overal verkrijgbaar en de huismerken zijn vaak het goedkoopste drankje in de supermarkt. Daarnaast zouden ze een oppeppend effect hebben op zowel lichaam als hersenen, waardoor je bijvoorbeeld beter zou kunnen presteren tijdens het sporten en het leren.

Dat is dus niet waar?
De effecten zijn zeer beperkt en kortdurend. De nadelen zijn groter: naast de bijwerkingen die ik eerder al noemde, is het effect in combinatie met sporten juist slecht. De kans op uitdroging is veel groter. Bij/na sporten heeft het lichaam vooral behoefte aan vocht. Sportdranken als AA en Extran bevatten trouwens geen cafeïne maar wel veel suiker. Ook slecht. Mijn advies? Drink water, dat is het beste.

ED combineren met alcohol is trouwens ook geen goed idee: je voelt dan minder goed dat je teveel alcohol hebt gedronken, waardoor er sneller ongelukken gebeuren en er een grotere kans op alcohol- en cafeïnevergiftiging is.

Als het zo slecht is, wordt er dan ook wat aan gedaan?
Vooral (kinder)artsen, tandartsen, leraren en sommige overheden maken zich zorgen. Daardoor is er de laatste jaren regelmatig aandacht voor geweest in de media. Veel scholen in Nederland verbieden de ED, soms alleen in de klas, maar heel vaak ook in de hele school. Verder zijn er wetten dat er op de verpakking van ED moet staan dat ze niet geschikt zijn voor jongeren. Het mag niet gepromoot worden bij jongeren. En er wordt voorlichting gegeven, o.a. door ons bijvoorbeeld het Centrum voor Jeugd en Gezin en verslavingsinstanties.

En werkt dat?
Ik denk dat deze maatregelen niet voldoende effectief zijn. De waarschuwingen op de verpakking zijn zo klein, dat ze nauwelijks leesbaar zijn. Velen hebben ze zelfs nog nooit gezien. Promotie mag alleen niet als meer dan 35% van het publiek jonger is dan 12 jaar, anders alsnog wel. En de voorlichting op scholen is niet structureel.

In sommige landen zijn ED verboden. Onze minister vindt dat niet nodig. Een verbod heeft veel consequenties en kan ook uitdagend werken, daarnaast is het handhaven lastig. We weten hoe makkelijk jongeren aan alcohol en sigaretten kunnen komen, die voor hen ook verboden zijn.

Hoe denk jij dat het gebruik kan dalen?
In de strijd tegen alcoholgebruik onder jongeren onder 18 jaar is gebleken dat vooral ouders een belangrijke rol spelen. Als zij het thuis verbieden, drinken de jongeren minder. Dit zou voor ED ook kunnen werken. De jongeren in mijn onderzoek gaven aan dat ze minder/geen ED zouden drinken als familie, de sportclub of de dokter dat zou adviseren. Het advies van school of vrienden/klasgenoten had naar hun idee geen effect. Daarnaast gaven ze aan dat ze minder zouden drinken als het bepaalde schadelijke effecten zou geven. Blijkbaar hebben zij onvoldoende kennis van die schadelijke effecten.

In mijn onderzoek heb ik jongeren uit de derde klas gevraagd waardoor ze minder ED zouden gaan drinken: de prijs hoger, het uiterlijk veranderd, minder zoet, geen oppeppend effect, kennis over de schadelijke effecten of advies om het niet te drinken. Ze gaven aan dat al deze factoren mee zouden kunnen spelen. De jongeren die regelmatig ED drinken, gaven in mijn onderzoek aan dat ze minder ED zouden gaan drinken als het duurder werd, het slecht voor ze zou zijn en als geadviseerd zou worden om het niet te drinken.

Uit literatuuronderzoek blijkt dat energiedranken vaak een makkelijke en onbewuste keuze is van jongeren. Ze zijn vaak niet op de hoogte dat er (zoveel) cafeïne in zit. Door ze op een andere plek in de winkel te zetten (bijvoorbeeld bij de koffie) zullen ze ze waarschijnlijk minder vaak pakken. Om vervolgens te voorkomen dat ze in plaats daarvan een frisdrank (met veel suiker) nemen, is het belangrijk dat ze beïnvloed worden tot een gezonde levensstijl.

Heb je advies voor de ouders die dit lezen?
Geef het goede voorbeeld door zelf geen ED te drinken of te kopen en te kiezen voor een gezonde leefstijl. Koop gezonde en goede producten. Trouwens, geen ED kopen kan al een mooi begin zijn.

Als je kind per se ED wil drinken, kun je vragen waarom hij/zij dat wil. Door het gezamenlijk te bespreken en afspraken te maken is de kans groter dat je kind zich eraan houdt. Vaak is het dan handig om afspraken te maken met het hele gezin. Want als je het verbiedt en oudere broers, zussen, ouders, opa en oma’s drinken ze wel, dan is de kans dat je kind ze niet gaat drinken heel klein. Praat erover waarom zij het wel willen drinken en jij niet, zodat je samen tot goede afspraken kunt komen!

Heb je meer vragen over energiedrankjes? Wij beantwoorden ze graag. Je kunt ons e-mailen of bellen of een bericht sturen via Facebook Messenger.

Vind je de informatie op deze pagina interessant?

Heb je een vraag aan ons? Geef dan je mailadres en/of telefoonnummer door zodat we met jou in contact kunnen komen.